(۰۲۱)77033026-24
۰۹۰۲- ۳۳۵۶۳۸۸
همه روزه از ساعت 9الی 19
پاسخگویی تلفنی 24 ساعته

آلزایمر

آلزايمر

دمانس چيست؟

آلزایمر و راههای پیشگیری از آن از جمله مواردی است که مرکزپزشکی پرستاری طبیب اول اعمال می دارد، به منظور دستیابی به دیگر خدمات این مرکز بهتر است با شماره های زیر تماس حاصل نمایید. ۰۹۱۲۸۳۵۶۳۸۸ و ۷۷۰۳۳۰۲۴ این مرکز با دارا بودن بهترین پزشکان و مجرب ترین کادر پرسنلی به خدمات رسانی هموطنان اقدام می کنند.

دمانس به گروهي از اختلالات حافظه گفته مي شود كه عملكرد عقلاني مغز را تحت تاثير قرار مي دهد. به عبارت ديگر دمانس يعني فقدان تفكر و حافظه.

آلزایمر

آلزايمر چيست؟

آلزايمر يك وضعيت پيشرونده و برگشت ناپذير است كه با از دست رفتن حافظه شروع می شود و علائم بيماري به مرور با گذشت زمان شديدتر مي ­شود به طوري كه منجر به كاهش پيشرونده خردورزي و تفكر مي شود و باعث تغييراتي در شخصيت فرد مي گردد.

آلزايمر در واقع نوعي از دمانس است كه تفكر و حافظه را تحت تاثير قرار مي دهد.

ساختمان مغز و عملكرد بخش هاي مختلف مغزعبارتند از:

مغز مهمترين ارگان در بدن است كه مركز سيستم عصبي بدن مي ­باشد و فعاليت هاي حياتي بدن را كترل مي كند مغز از چهار لوب (قسمت) تشكيل شده است كه شامل لوب پيشاني، لوب آهيانه يا پاريتال و لوب اكسيپتيال يا پس سري و لوب تمپورال مي ­باشد.

لوب پيشاني مسوول كنترل حركات عضلات، تصميم گيري هاي پيچيده و آموزش هاي پيچيده، لوب پاريتال يا آهيانه مسوول تحليل داده هاي حسي مي­ باشد. لوب تمپورال يا گيجگاهي مسوول پردازش كردن حس شنوايي، حافظه و مهارت هاي زبان و لوب پس سري مسوول پردازش اطلاعات مربوط به حس بينايي است و سيستم ليمبيك يا آميگدال هم بخش ديگري از مغز است كه احساسات ابتدايي و پايه نظير ترس و هيجان را پردازش ميكند و بخشي به نام هيپوكامپ مسوول حافظه كوتاه مدت است.

ساقه مغز علايم حياتي مثل تنفس ضربان قلب و ميزان فشار خون را كنترل مي كند و تالاموس يك ايستگاه مهم بين حس ها و ۴ لوب مي باشد.

نورون ها

نورون ها در واقع مواد ساختماني ابتدايي سيستم عصبي هستند كه سيگنال هاي عصبي را پردازش مي­ كنند و يك به يك انتقال مي ­دهند و اين كار را از طريق انتقال پيام هاي الكتريكي و يا شيميايي ( واسطه هاي شيميايي ) بين مغز و نخاع انجام مي­ دهند.

در بيماري آلزايمر يك مرگ تدريجي در ميان سلولهاي عصبي اتفاق مي ­افتد كه اين منجر به قطع ارتباط ميان سلول ها شده و به جاي سلولها پلاك هاي آميلوئيدي جايگزين مي شود. جايگزيني پلاك هاي آميلوئيدي به جاي سلول هاي عصبي از يك طرف و درهم پيچيدگي و نا بساماني رشته هاي عصبي باقيمانده از طرف ديگر منجر به كاهش كفايت و كارايي سلولهاي عصبي مي شود و اين همان چيزي است كه منجر به پيشرفت بيماري آلزايمر مي شود.

همانطور كه بيماري پيشرفت مي كند اين تنزل و از كارافتادگي شديدتر مي شود و سيگنال هاي شيميايي ( نوروترانسيترهاي مغزي) نيز كاهش مي­يابند.

در بيماري آلزايمر هيپو كامپ كه مسوول حافظه كوتاه مدت مي­باشد يكي از اولين جاهايي است كه آسيب مي­بيند آميگدال بخش بعدي است كه آسيب مي­بيند بنابراين علائمي نظير ناپايداريهاي احساسي مثل فوران احساسات و عدم كنترل احساسات ( مثل خشم و عصبانيت) و هيجانات اتفاق مي­افتد.

آسيب پيشرونده ساقه مغز منجر به الگوي خواب نامنظم مي شود. آسيب لوب فرونتال( پيشاني) باعث مي شود كه فعاليت هاي پيچيده دستخوش اختلال شود و تصميم گيري انجام فعاليت هاي چند مرحله اي و پشت سر هم ( نظير پخت و پز) و فعاليت هاي حسي نظير شنيدن و ديدن هم دچار اختلال مي شود.

همانطور كه بيماري پيشرفت مي كند قسمت هايي از مغز كه در حافظه، هوش، قضاوت و زبان و رفتار نقش دارند دچار اختلال مي شوند.

چرا اين بيماري به نام آلزايمر خوانده مي شود؟

آلزايمر نام يك پزشك آلماني بود كه براي اولين بار پلاك هاي آميلوئيدي و رشته هاي عصبي در هم پيچيده را در ساختمان مغز زني كه با اين بيماري فوت كرده بود پيدا كرد.

آيا بيماري آلزايمر ارثي است؟

آلزايمر با شروع زودرس يا آلزايمر فاميليال يك بيماري نادر ارثي است كه در سال هاي بين ۶۵-۳۵ سال بروز مي كند و بچه هاي يك زوج كه يكي از آنها مبتلا به آلزايمر زود رس باشد۵۰ %احتمال دارد كه به اين بيماري مبتلا شود ولي آلزايمر ديررس پس از ۶۵ سالگي كاملاً به ژن وابسته نمي باشد و لزوماً بچه هاي فرد مبتلا به اين نوع آلزايمر مبتلا  نمي شوند.

علائم بيماري آلزایمر

علائم بيماري غالباً مدت ها پس از شروع پاتولوژي بيماري بروز مي كند.

آيا علائم هشدار دهنده اي قبل از بروز بيماري وجود دارد؟

  • اختلال حافظه كوتاه مدت ، مثل از ياد بردن كارها و وظايف روزمره به طوريكه زندگي روز مره را مختل كند و يا عدم توانايي به خاطر سپردن چيزي
  • ناتواني در برنامه ريزي كردن و يا حل كردن مشكلات روزمره زندگي مثل پرداخت قبوض ماهيانه و ….
  • ناتواني در به پايان رساندن وظايف خانوادگي در محيط خانه
  • گم كردن زمان و مكان
  • مشكل در فهم تصاوير ديدني، ناتواني در خواندن، قضاوت كردن راچع به فواصل و آدرس ها و رنگ ها و كنتراست ها
  • ناتواني در استفاده از كلمات در صحبت كردن و يا نوشتن به طوري كه اين افراد قادر به پيوستن به يك محاوره نمي باشند.
  • گم كردن اشيا و ناتواني در بازگشتن به همان مسيري كه طي كرده اند.
  • تنزل كردن از موقعيت كاري و اجتماعي و عدم توانايي تحمل تغيير
  • تغييرات در خلق و شخصيت: اين افراد ممكن است گيج، بدبين، افسرده و ترسو ، مضطرب و عصبي شوند

اين افراد ممكن است خيلي راحت در محيط خانه، در محيط كار و يا در ارتباط با دوستان دچار ناراحتي شوند.

در مراحل آغازين، علاوه بر كاهش قدرت حافظه و ناتواني و مشكل در آموختن، علائمي نظير كاهش انرژي و كاهش توانايي انجام حركات خودجوش، تغيير مداوم خلق و خو ( از يك حالت به حالت ديگر در مدت زمان كوتاه ) گيجي عدم توانايي در برقراري ارتباط با محيط (كه نهايتاً منجر به از كار افتاده شدن و منزوي شدن فرد مي شود ) به وجود مي­ آيد بطوري كه به مرور فقط افراد آشنا و محيط هاي آشنا را براي ارتباط برقرار كردن انتخاب مي كنند.

در مراحل كمي پيشرفته تر فرد براي انجام فعاليت ها و مسوليت هاي ساده احتياج به كمك دارد در اين مرحله فرد اختلال حافظه بيشتري نسبت به مرحله قبل دارد و كارهايي كه خود اخيراً انجام داده را فراموش مي كند. در اين مرحله ممكن است به خوبي آشنايان را تشخيص ندهد. دچار اختلال و زحمت در صحبت كردن، خواندن و نوشتن، لباس پوشيدن مي شود. دچار اختلال در خواب مي شود و در اين مرحله فرد تقريباً به صورت فيزيكال ناتوان مي شود.

در مرحله پيشرفته فرد كاملاً ناتوان مي شود توانايي غذا خوردن، صحبت كردن ، شناختن افراد را از دست مي دهد دچار بي اختياري و عدم كنترل ادرار و مدفوع مي شود به مرور از نظر جسمي ضعيف و ضعيفتر مي شوند بخصوص گروهي كه در تخت بستري مي شوند دچار بيماري هايي نظير اختلال تنفسي، زخم هاي بستر و… می شوند.

آيا بيماريهاي ديگري وجود دارد كه تابلويي شبيه به اين علائم ايجاد كند؟

بله، برخي از بيماري ها و برخي داروها مي توانند اين علائم را تقليد كنند مثل تومورها، حوادث عروقي مغز، افسردگي شديد، اختلالات غده تيروييد و اختلالات تغذيه اي. تشخيص به موقع اين اختلالات به درمان موفقتر اين علائم كمك مي كند.

چه افرادي ممكن است آلزايمر بگيرند؟

افرادي كه والدينشان مبتلا به آلزايمر در سنين پس از ۶۵ سالگي شده اند ممكن است آلزايمر بگيرند عوامل محيطي مثل سطح تحصيلات پايين، رژيم غذايي نامناسب، بيماريهاي قلبي، سكته مغزي، فشار خون بالا كمبود برخي ويتامين ها ميتواند منجر به افزايش خطر ابتلا به اين بيماري شود.

آلزایمر2

بنابراين تغذيه مناسب سرشار از ويتامين ها كنترل چربي خون و كلسترول، كنترل قند در افراد ديابتي و كنترل فشارخون در افراد مبتلا  به پر فشاري خون، ورزش كردن، خوب خوابيدن و انجام فعاليت هاي ذهني كه قدرت تفكر، حافظه و منطق و قضاوت ذهن را درگير مي كند (مثل حل كردن جدول و پازل و حفظ كردن شعر) كنترل ميزان استرس و داشتن زندگي فعال اجتماعي مي­تواند در پيشگيري از ابتلا به آلزايمر نقش داشته باشد.

خانم دکتر ندا کاویانی

با تشکر از سایت مرکزپزشکی پرستاری طبیب اول

پاسخ

7 + شانزده =